Witwassen en Hawala-bankieren – uw advocaten in Hamburg Mitte

Een bijzonder relevant onderwerp binnen de wetgeving inzake witteboordencriminaliteit in Duitsland en Hamburg-Mitte is witwassen. Witwassen (ML) verwijst naar het introduceren van illegaal verkregen vermogen in het legale economische systeem, terwijl de werkelijke herkomst ervan verborgen blijft. Het strafbare feit witwassen is vastgelegd in artikel 261 van het Duitse Wetboek van Strafrecht.

In het kader van een effectieve bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering legt de Wet op het witwassen van geld (GwG) bepaalde bedrijven en groepen personen diverse verplichtingen op ter voorkoming van witwassen. De Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin) speelt in Duitsland een centrale rol als toezichthouder die verantwoordelijk is voor het toezicht op de naleving van deze verplichtingen.

Strafrechtelijke aansprakelijkheid volgens het Duitse Wetboek van Strafrecht

Volgens artikel 261, lid 1, van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB) is witwassen een strafbaar feit dat wordt gepleegd door iedereen die de herkomst van illegaal verkregen vermogen verbergt. In veel gevallen gaat het hierbij om geld afkomstig uit misdrijven zoals heling (artikel 259 StGB), diefstal (artikel 250 StGB), belastingontduiking (artikel 370 AO), corruptie of drugs- en wapenhandel.

De voorwaarden voor het plegen van het strafbare feit zijn als volgt:

De betreffende activa moeten afkomstig zijn van een onrechtmatige gronddelict vandaan komen.
Een geschikte Handeling moet aanwezig zijn:
a) Artikel 261, lid 1, eerste zin, nummer 1 van het Duitse Wetboek van Strafrecht: Verbergen van het object
b) Artikel 261, lid 1, eerste zin, nummer 2 van het Duitse Wetboek van Strafrecht: Ruilen, overdragen of overdragen van het object met het doel de ontdekking of inbeslagname van het object te voorkomen, of de vaststelling van de herkomst ervan te voorkomen.
c) Artikel 261, lid 1, eerste zin, nummer 3 van het Duitse Wetboek van Strafrecht: Voorzien van het object (aan uzelf of aan een derde)
d) Artikel 261, lid 1, eerste zin, nr. 4, van het Duitse Wetboek van Strafrecht: Houden of Gebruik van het object indien de herkomst ervan bekend was op het moment van verwerving
e) Artikel 261 lid 3 van het Duitse Wetboek van Strafrecht: Maskeren of De feiten verbergendie relevant kunnen zijn voor de locatie, inbeslagname of vaststelling van de herkomst van het voorwerp
De herkomst van de activa moet bekend zijn of op zijn minst grof nalatig (onzorgvuldig) verkeerd begrepen.

De wet voorziet over het algemeen in een gevangenisstraf van maximaal 5 jaar of een geldboete voor het volbrengen van de bestanddelen van het strafbare feit. Verplicht Veroordeelden op grond van artikel 2 van de Witwaswet (GwG) riskeren een gevangenisstraf van drie maanden tot vijf jaar. In bijzonder ernstige gevallen, zoals commerciële activiteiten of voortdurend witwassen als lid van een bende, varieert de gevangenisstraf van zes maanden tot tien jaar. Dit geldt ook voor... onzorgvuldige verkeerde inschattingen De illegale herkomst van geld is reeds een strafbaar feit.

Straf kan mogelijk worden vermeden als het misdrijf vrijwillig wordt gemeld bij de bevoegde autoriteiten of als het voorwerp van het misdrijf in beslag wordt genomen. Dit is op voorwaarde dat het misdrijf nog niet geheel of gedeeltelijk is ontdekt en dat dit feit bekend is of redelijkerwijs kan worden verwacht.

Wet ter voorkoming van witwassen (GwG)

De GwG regelt met name de verantwoordelijkheden voor de bestrijding van witwassen en de daarmee samenhangende voorzorgsmaatregelen. Deze omvatten in het bijzonder: Rapportage-, monitoring-, documentatie- en due diligence-verplichtingen. Om de herkomst van vermogen te verifiëren, verplicht artikel 2 van de Duitse wet tegen het witwassen van geld (GwG) verschillende groepen personen en bedrijven om bij bepaalde transacties een melding van verdachte activiteiten (de zogenaamde witwasmelding) in te dienen. Dit geldt ongeacht de betaalmethode of het transactiebedrag. Strafprocedures wegens witwassen worden vaak gestart omdat banken of andere financiële instellingen dergelijke meldingen indienen. Rapportage vermoeden witwassen hebben ingediend.

„Verplicht“Voor de toepassing van de Wet ter voorkoming van witwassen worden in het bijzonder verstaan onder:

Banken, kredietinstellingen, financiële ondernemingen en vermogensbeheerders
Juridische adviseurs, belastingadviseurs en notarissen
Verzekering
accountant
Gokaanbieders
Bedrijven met veel contante transacties
douanebeambten
Makelaar
kunstbemiddelaar

Overtredingen van de verplichtingen uit de Wet ter voorkoming van het witwassen van geld (GwG) kunnen leiden tot een boete van maximaal een miljoen euro of tot tweemaal het economische voordeel dat met de overtreding is behaald.

De basis voor de nationale wetgeving in de vorm van de Duitse wet ter voorkoming van het witwassen van geld (GwG) is de huidige EU-richtlijn ter voorkoming van het witwassen van geld, die voor het laatst in 2024 is herzien. Binnenkort worden verdere wijzigingen in de GwG verwacht. 6. EU-richtlijn ter bestrijding van witwassen Deze moet uiterlijk 10 juli 2027 door de lidstaten van de Europese Unie in nationaal recht zijn omgezet. In wezen bouwt de nieuwe EU-antiwitwasrichtlijn voort op eerdere antiwitwasrichtlijnen, maar breidt ook de vereisten ervan uit en definieert nog strengere maatregelen tegen criminele activiteiten om het witwassen van geld en de financiering van terrorisme effectief te bestrijden. Dit komt deels doordat het aantal witwasdelicten dat alleen al in Duitsland door de politie werd geregistreerd, tussen 2020 en 2023 meer dan verdrievoudigd is. De wereldwijde omvang van witwaspraktijken wordt geschat op 2 biljoen Amerikaanse dollars.

In Duitsland is de BaFin (Federale Financiële Toezichthouder) De BaFin is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Duitse wet ter voorkoming van witwassen (GwG). De BaFin is de bevoegde toezichthoudende autoriteit voor bedrijven en organisaties die onder de GwG vallen, met name in de financiële sector, zoals kredietinstellingen, financiële dienstverleners en verzekeringsmaatschappijen. De officiële website van de BaFin biedt informatieve links naar de laatste ontwikkelingen en is tevens een bron voor de pers die informatie zoekt.

De taken van BaFin omvatten:

Toezicht op de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen (GwG) door meldingsplichtige entiteiten en systematische witwaspreventie.
Publicatie van interpretatie- en toepassingsrichtlijnen (AuA) inzake de Wet ter voorkoming van het witwassen van geld (GwG) ter ondersteuning van ondernemingen bij het nakomen van hun due diligence-verplichtingen.
Onderzoek naar de identificatieplicht op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen (WwG).
Bevel tot het aanstellen van functionarissen die verantwoordelijk zijn voor het witwassen van geld, indien nodig.
Het intrekken van vrijstellingen in de Wet ter voorkoming van het witwassen van geld om een strengere en uniformere uitvoering van de verplichtingen tot het naleven van de due diligence-wetgeving te bevorderen, met name in aanloop naar de inwerkingtreding van de EU-verordening ter voorkoming van het witwassen van geld in juli 2027.
Ingrijpen bij systematische tekortkomingen en individuele incidenten om naleving van wettelijke vereisten te waarborgen.

Wat is Hawala-bankieren?

De term "hawala" komt uit het Arabisch en betekent "overmaking". Het hawala-banksysteem is een informeel financieel systeem dat wereldwijd wordt gebruikt, ook in Duitsland en met name in Hamburg Mitte, voor het overmaken van geld. Het maakt informele financiële overboekingen mogelijk, waardoor directe transacties van geld en activa worden omzeild. De basis van dit systeem – dat al tientallen jaren functioneert – is vertrouwen en geheimhouding. Hawala-bankieren functioneert over het algemeen zonder papieren documenten, rekeningen of banken, en ontloopt zo overheidstoezicht.

Hoe werkt Hawala-bankieren?

Het systeem werkt via tussenpersonen, de zogenaamde Hawaladare. Een hawaladar ontvangt het geld van de verzender, die het geld wil overmaken en overhandigt het aan zijn/haar lokale hawaladar. Deze hawaladars bevinden zich vaak op onopvallende locaties, zoals restaurants of kleine winkels. De eerste hawaladar, die het geld ontvangt, organiseert – meestal via zijn/haar eigen netwerk – de uitbetaling van het geld aan de ontvanger via een andere hawaladar op het distributiepunt. Tijdens de communicatie tussen de eerste hawaladar op de stortlocatie en de tweede hawaladar op het distributiepunt worden het over te maken bedrag en een uitbetalingscode uitgewisseld. Tegelijkertijd deelt de verzender de code met de ontvanger via een soort bericht. De ontvanger kan deze code vervolgens gebruiken om zich te identificeren bij zijn/haar hawaladar op het distributiepunt en het geld daar contant te ontvangen – in dit geval bijvoorbeeld in euro's, de lokale valuta.

Er is doorgaans geen sprake van een directe geldstroom tussen hawaladars in de vorm van contant geld of bankoverschrijvingen. Het is ook niet relevant hoe de activa van de ene hawaladar naar de andere worden overgedragen, of er een geldstroom of verrekening plaatsvindt. Alleen de economische uitkomst van de financiële overdracht is van belang. Voor het overmaken van geld van de ene naar de andere plaats, houden de betreffende hawaladars een bepaald percentage van het geld in als "vergoeding" of commissie.

Risico's op strafrechtelijke aansprakelijkheid bij Hawala-bankieren

Dit banksysteem wordt in Duitsland en de EU gebruikt. niet toegestaan, Omdat het alle witwasregels schendt. De afgelopen jaren zijn wetshandhavingsinstanties in Hamburg en elders in Duitsland steeds waakzamer geworden ten aanzien van Hawala-bankieren. De internationale netwerken van het systeem dienen vele doeleinden – het is met name wijdverbreid in de edelmetaal- en vastgoedsector, maar organisaties zoals Welthungerhilfe (Wereldhongerhulp) en vluchtelingen gebruiken het ook om geld over te maken naar andere landen. De wereldwijde omvang is moeilijk vast te stellen. Geschat wordt echter dat er jaarlijks ongeveer 200 miljard euro via deze systemen wordt overgemaakt.

De belangrijkste reden voor de criminalisering van Hawala-bankieren in Duitsland is de overtreding van de Wet op het toezicht op betalingsdiensten (ZAG). Dit wordt gerechtvaardigd door het feit dat Hawala-bankieren buiten het officiële bank- en financiële systeem opereert, dat onder staatstoezicht staat. Strafrechtelijke aansprakelijkheid voor het ongeoorloofd verlenen van betalingsdiensten Het strafbare feit valt onder artikel 63, lid 1, van de Duitse wet op het toezicht op betalingsdiensten (ZAG) en voorziet in een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar of een boete. De formulering van de bepaling veronderstelt reeds meervoudige handelingen, zodat volgens het Duitse Federale Hof van Justitie (BGH) het herhaaldelijk verrichten van dergelijke transacties binnen één bedrijf slechts één strafbaar feit in juridische zin vormt. Bovendien is volgens het BGH een vergunning voor het aanbieden van dergelijke betalingsdiensten alleen vereist als de activiteit bedrijfsmatig wordt uitgevoerd. Geïsoleerde betalingsdiensten buiten een dergelijk kader zijn daarom niet vergunningplichtig en vormen geen strafbaar feit.

Arrest van het Federale Hof van Justitie (BGH) van 9 januari 2025 (zaak nr. 3 StR 111/24) over de juridische kwalificatie van activiteiten in het kader van Hawala-bankieren:

In zijn arrest van 9 januari 2025 heeft het Bundesgerichtshof (BGH) uitspraak gedaan in het hoger beroep tegen een vonnis van de regionale rechtbank Dresden, waarin de Syrische verdachte was veroordeeld tot een gevangenisstraf voor commerciële mensensmokkel, lidmaatschap van een criminele organisatie in het buitenland en het ongeoorloofd aanbieden van betaaldiensten in het kader van een Hawala-banksysteem.

De verdachte exploiteerde vanuit Duitsland een internationaal Hawala-systeem, opgezet zonder vergunning van de BaFin (Federale Autoriteit voor Financiële Toezicht), waarmee hij geldtransfers van ten minste € 80.000 faciliteerde en commissies ontving. Hij fungeerde tevens als financieel agent bij de smokkel van Syrische staatsburgers naar Duitsland, waarbij hij geld van smokkelaars onderhield en aan de smokkelaars uitbetaalde. Het Hawala-systeem werd aangemerkt als een criminele organisatie die opereerde als een schaduwfinancieel systeem en daarmee aan regulering ontkwam. In zijn uitspraak benadrukte het Bundesgerichtshof (BGH) het strafrechtelijke karakter en de reglementaire relevantie van informele betalingsnetwerken in de strijd tegen witwassen en mensenhandel in Duitsland.

Iedereen die in zo'n systeem werkt als tussenpersoon Het innen van geld en het doorsturen ervan binnen het netwerk kan een criminele activiteit vormen, zoals lidmaatschap van een criminele organisatie en het ongeoorloofd aanbieden van betaaldiensten. De strafrechtelijke aansprakelijkheid van criminele organisaties, zelfs in het buitenland, wordt geregeld door §§ 129 en 129b van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB). Het oprichten van dergelijke verenigingen en deelname als lid wordt bestraft met een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar of een boete. Het ondersteunen en promoten van dergelijke verenigingen wordt eveneens bestraft met een gevangenisstraf van maximaal drie jaar of een boete.

Federaal Hof van Justitie (BGH), vonnis van 2 juni 2021 (zaak nr. 3 StR 61/21) over de classificatie van een Hawala-bankorganisatie als criminele organisatie:

Volgens deze uitspraak van het Duitse Federale Hof van Justitie (BGH) van juni 2021 opereerde in de onderhavige zaak een groep van meer dan twee personen gedurende een langere periode met een arbeidsverdeling en een georganiseerde structuur om herhaaldelijk ongeoorloofde betalingsdiensten aan te bieden in overeenstemming met artikel 63 van de Duitse wet op het toezicht op betalingsdiensten (ZAG). Het Hawala-systeem diende om anonimiteit te waarborgen en het financiële toezicht van de staat te omzeilen.

Volgens het Bundesgerichtshof (BGH) bestaat de opbrengst van een misdrijf primair uit de commissies die de betrokkenen ontvangen, terwijl geld van klanten, als instrument of voorwerp van het misdrijf, niet in beslag kan worden genomen. Deze uitspraak van het BGH geldt ook voor gewone leden van de organisatie, en culturele of familiale redenen sluiten strafrechtelijke aansprakelijkheid niet uit.

Federaal Hof van Justitie (BGH), vonnis van 21 februari 2023 (zaak nr. 3 StR 278/22) over het Hawala-banknetwerk als criminele organisatie en de afhandeling van de inbeslagname van gelden bij Hawala-transacties:

In een vonnis van 21 februari 2023 heeft het Bundesgerichtshof (BGH) de veroordeling van de verdachten bevestigd voor het gezamenlijk exploiteren van Hawala-bankieren in Duitsland, dat is aangemerkt als een criminele organisatie in de zin van artikel 129 van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB).

De verdachten organiseerden grootschalige geldstortingen en geldtransfers tussen Duitsland en Turkije zonder de vereiste BaFin-vergunning (Federale Autoriteit voor Financiële Toezicht) voor betaaldiensten. Ook werden ze schuldig bevonden aan illegaal bezit en het dragen van semi-automatische vuurwapens tijdens geldtransporten. Het totale bedrag dat hiermee gemoeid was, loopt in de tientallen miljoenen euro's, met aanzienlijke commissies.

Het Bundesgerichtshof (BGH) heeft de inbeslagname van de waarde van de opbrengsten van het misdrijf (commissies) bevestigd, maar niet de inbeslagname van geld van klanten, omdat deze als instrumenten voor het misdrijf moeten worden beschouwd.

Advocaat in strafzaken betreffende Hawala-bankieren in Hamburg Mitte

Het vervolgen van Hawala-bankdelicten in Duitsland is ook een uitdaging voor de autoriteiten, omdat er gevallen zijn waarin het voor legitieme doeleinden wordt gebruikt, zoals het ondersteunen van mensen via organisaties zoals Welthungerhilfe (Wereldhongerhulp) of andere hulporganisaties. Humanitaire organisaties – zoals Welthungerhilfe – gebruiken het Hawala-systeem om geld over te maken naar crisisgebieden waar de toegang tot banken en het formele betalingssysteem moeilijk is. Daarom zijn er in de pers regelmatig berichten te vinden over de ambivalentie van Hawala (het ondersteunen van mensen in crisisgebieden enerzijds en criminele activiteiten anderzijds).

Personen die in de problemen komen met Hawala-bankieren in Duitsland, met name verdachten of beklaagden in een strafzaak, moeten zo snel mogelijk contact opnemen met advocaten die gespecialiseerd zijn in strafrecht.