Bij douanecontroles

De douane speelt een sleutelrol bij de vervolging van Administratieve overtredingen op het gebied van de bestrijding van zwartwerk en illegale tewerkstelling evenals Strafbare feiten in het arbeidsrecht Bij vermoedens van dergelijke overtredingen zijn de douane-onderzoekskantoren, de hoofdkantoren van de douane en het douane-inspectiebureau verantwoordelijk voor het onderzoek en de vervolging.

Zo een Administratieve overtredingen Voorbeelden hiervan zijn overtredingen van de Wet op het Minimumloon (MiLoG), verplichtingen uit de Verblijfswet (AufenthG), de Wet op detachering (AEntG) en de Wet op de Uitzendarbeid (AÜG). Strafbare feiten in het arbeidsrecht zijn vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht en diverse bijbehorende wetten, zoals de Belastingwet (AO) en de Wet op de zwartwerkgelegenheid (SchwarzArbG).

Om zwartwerk en illegale tewerkstelling te bestrijden, Wet ter bestrijding van zwartwerk (SchwarzArbG) werd uitgegeven. Zwartwerk Iedereen die bij het verlenen van diensten of het verrichten van werkzaamheden niet voldoet aan de diverse meldplichten en de eisen van de socialezekerheidswetgeving, is hiervoor aansprakelijk. Dit is bijvoorbeeld meestal het geval wanneer arbeidsrelaties niet correct zijn geregistreerd. De wet regelt de taken en bevoegdheden van de Financiële Controle Zwartwerk (FKS) bij het toezicht op en de vervolging van overtredingen van zwartwerk en illegale tewerkstelling. Ook worden boetes en strafbepalingen gestandaardiseerd, evenals meld- en informatieverplichtingen voor werkgevers en werknemers.

Vaak bestaat er ook een vermoeden van belastingontduiking volgens §§ 370 e.v. AO. Achtergrond kan bijvoorbeeld de oprichting zijn van zogenaamde Valse facturen Dit zijn facturen die enkel een zakelijke transactie simuleren of verhullen, of op zijn minst de koper misleiden over het werkelijke factuurbedrag.

Zelfs met schijnzelfstandigheid Belastingontduiking kan voorkomen. Schijnzelfstandigheid doet zich voor wanneer de opdrachtgever de indruk wekt een zelfstandige in dienst te hebben, maar de feitelijke aard van de contractuele relatie objectief kwalificeert als een dienstbetrekking die onderworpen is aan socialezekerheidsbijdragen, waarvoor registratie vereist is. Kenmerken van schijnzelfstandigheid zijn onder andere de duidelijke bevoegdheid van de opdrachtgever om instructies te geven, een meldplicht aan de opdrachtgever en het ontbreken van eigen werkuitrusting of werkruimte van de opdrachtgever. De douane kan een onderzoek instellen, zelfs als het juridische onderscheid tussen zelfstandige en werknemer in het specifieke geval problematisch is. Het vaststellen van schijnzelfstandigheid kan leiden tot hoge boetes en aanvullende bijdragen. Een beroepsverbod is ook mogelijk. 

De focus van het strafrechtelijk onderzoek omvat ook de Strafbaar feit van het inhouden en verduisteren van loon op grond van artikel 266a van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB). Dit vereist dat de werkgever socialezekerheidsbijdragen inhoudt van de werknemer. Paragraaf 2 van de bepaling heeft ook betrekking op gevallen die voortvloeien uit het verstrekken van onjuiste of onvolledige informatie, of het schenden van de plicht om belangrijke feiten achter te houden. Dit moet opzettelijk gebeuren en wordt bestraft met een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar of een boete. Artikel 266a, paragraaf 4 van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB) definieert bijzonder ernstige delicten als die welke betrekking hebben op grootschalige, grof eigenbelangrijke activiteiten, het gebruik van valse documenten, mogelijk van derden, het inzetten van een bendelid of het uitbuiten van de hulp van een ambtenaar. Onder deze omstandigheden varieert de gevangenisstraf van zes maanden tot tien jaar. Daarnaast volgen vaak hoge aanvullende eisen voor socialezekerheidsbijdragen, belastingen en rente. 

Onder bepaalde omstandigheden kunnen boetes worden kwijtgescholden als het ingehouden bedrag op de vervaldatum van de bijdrage of onmiddellijk daarna schriftelijk wordt meegedeeld en de redenen voor de late betaling worden uitgelegd, waarbij wordt aangegeven dat er serieuze inspanningen zijn geleverd om de betaling te bewerkstelligen. 

Een ander misdrijf dat door de douane wordt vervolgd is: Fraude met sociale uitkeringen Volgens artikel 263 van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB) worden sociale uitkeringen onrechtmatig en in strijd met de meldplicht ontvangen. In dergelijke gevallen kan een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar of een boete worden opgelegd. Deze bepaling definieert ook een bijzonder ernstig misdrijf, bijvoorbeeld wanneer het misdrijf commercieel of als lid van een bende wordt gepleegd, wanneer er sprake is van een aanzienlijk vermogensverlies of wanneer een andere persoon in financiële nood verkeert. Ook zaken zoals misbruik van de positie van een ambtenaar of het opstellen van een verzekeringsclaim als gevolg van brandstichting vallen onder de categorie bijzonder ernstige misdrijven. Deze bijzonder ernstige misdrijven worden bestraft met een gevangenisstraf van zes maanden tot tien jaar.

Onderzoeksprocedure

In beginsel wordt het onderzoek geleid door het Openbaar Ministerie; de douane-recherchebureaus en de douanehoofdkantoren voeren het onderzoek uit. In het kader van haar controletaken voert het Openbaar Ministerie (OM) de volgende taken uit: Financiële Controle Zwartwerk (FKS)Volgens artikel 14 van de SchwarzArbG (Wet op de Criminele Arbeid) werken douaneambtenaren nauw samen met het Openbaar Ministerie om specifiek zwartwerk en illegale tewerkstelling te bestrijden. Volgens artikel 152 van de Grondwet (GVG) treden douaneambtenaren op als rechercheurs voor het Openbaar Ministerie. Zij hebben dezelfde bevoegdheden als opsporingsdiensten op grond van het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de Administratieve Delicten. Hiervoor worden vaak speciaal opgeleide agenten van de Douane-recherche of de Mobiele Controle-Eenheden (MKG) ingezet.

De Wet ter bestrijding van zwartwerk gestandaardiseerd in artikel 14a SchwarzArbG Onderzoeken worden onafhankelijk door de douane uitgevoerd. Indien het strafbare feit uitsluitend een misdrijf in de zin van artikel 266a van het Duitse Wetboek van Strafrecht (StGB) betreft, kan het Openbaar Ministerie de opsporingsbevoegdheden overdragen aan de douane. In dit verband worden de rechten en plichten van het Openbaar Ministerie overgenomen.

Daarnaast treden de hoofddouanekantoren op bij vermoedens van Belastingcriminaliteit als belastingdienst in de zin van artikel 386, lid 1, van de Duitse belastingwet (AO). Bij zuiver fiscale delicten zijn zij dus bevoegd tot opsporing conform artikel 386, lid 2, van de AO. 

Zoekopdrachten

Een relevant onderwerp binnen het kader van de douaneverantwoordelijkheden is Zoekopdrachten (§§ 102 e.v. StPO), met name in de bouwsector. Deze vinden meestal onaangekondigd plaats en vereisen een redelijk vermoeden, evenals redenen waarom er bewijsmateriaal in de te doorzoeken ruimte zou kunnen worden aangetroffen. Hiervoor is een gerechtelijk bevel vereist op grond van § 102 StPO, dat een doorzoeking door de douane beveelt. Een dergelijk huiszoekingsbevel is alleen nodig in geval van acuut gevaar op grond van § 105 StPO. Acuut gevaar bestaat doorgaans wanneer er, zonder onmiddellijke actie, een risico bestaat dat bewijsmateriaal verloren gaat of een wettelijk beschermd belang wordt geschaad. Dit is een spoedeisende bevoegdheid die alleen onder strikte voorwaarden kan worden ingeroepen. 

Om personen en bedrijfsdocumenten te inspecteren, zijn douaneautoriteiten op grond van artikel 3 (1) en artikel 4 (1) van de SchwarzArbG bevoegd om bedrijfsruimten en eigendommen van werkgevers of zelfstandigen te betreden tijdens hun werk- of kantooruren. Volgens artikel 3 (1) van de SchwarzArbG mogen zij van daar werkzame personen informatie inwinnen over hun arbeidsverhoudingen of -activiteiten, ongeacht of deze reëel of schijnbaar zijn. Zij mogen ook documenten van deze personen inzien indien wordt vermoed dat deze informatie bevatten over hun arbeidsverhoudingen of -activiteiten. Artikel 3 (3) van de SchwarzArbG staat hen ook toe om de persoonsgegevens van werknemers en zelfstandigen vast te stellen. 

Volgens artikel 4 (1) van de SchwarzArbG zijn douaneautoriteiten ook bevoegd om loon- en registratieadministraties, boeken en andere bedrijfsdocumenten te inspecteren waaruit informatie over arbeidsrelaties of -activiteiten kan worden afgeleid. Volgens artikel 4 (2) van de SchwarzArbG mogen zij, indien er aanwijzingen zijn voor illegale arbeid, ook documenten inzien die betrekking hebben op de uitoefening van een bedrijf of arbeidsrelatie. Alle opgeslagen gegevens, zoals harde schijven of gegevens in de cloud, moeten door de werkgever toegankelijk worden gemaakt. Het bekijken van e-mails is alleen toegestaan in gevallen waarin sprake is van een bijzonder ernstige douanedelict. 

Een dergelijke huiszoeking kan ook worden uitgevoerd bij de belastingadviseur van de onderneming, indien het vermoeden bestaat dat de belastingadviseur in het bezit is van de documenten die specifiek in het huiszoekingsbevel worden genoemd.

De douane heeft uitgebreide rechten om strafbare feiten tegen werkgevers te vervolgen op grond van het arbeidsrecht, waaronder het recht om hun bedrijfspand te betreden en relevante documenten in te zien. Werknemers mogen hun identiteit verifiëren, vragen stellen over hun arbeidsrelatie en relevante documenten inzien. 

Bij ernstige verdenkingen kunnen de hoofddouanekantoren in opdracht van het Openbaar Ministerie ook huiszoekingen doen en voorwerpen in beslag nemen.

Gedrag tijdens een huiszoeking 

Bij een dergelijke huiszoeking is het essentieel Rustig behouden en samenwerken, aangezien verzet in latere gerechtelijke procedures als een verzwarende factor kan worden beschouwd. In ieder geval is het raadzaam om Recht om te zwijgen als verdachte en geen informatie te verstrekken. Het kan nuttig zijn om advocaat en laat de agenten wachten met het doorzoeken van het pand tot de advocaat arriveert. Raadpleeg een advocaat met ervaring in het strafrecht. In geval van twijfel dienen zij echter ten minste één advocaat te raadplegen. Getuigen raadplegen. 

Laat de huiszoekingsbevel en geef een kopie, aangezien hierin staat vermeld welke kamers en voorwerpen de doorzoeking omvat. U kunt deze voorwerpen vrijwillig aanbieden, maar u dient bezwaar te maken tegen de inbeslagname. Indien nodig worden ze vervolgens in beslag genomen. Zorg ervoor dat dit nauwkeurig wordt vastgelegd en vraag om een kopie. Ga met de agenten mee tijdens de doorzoeking en controleer of er andere voorwerpen worden gezocht dan die in het bevelschrift zijn genoemd. Leg alle handelingen die afwijken van het bevelschrift en die wijzen op fouten of overtredingen van de wet schriftelijk vast. Een opzettelijke of grove nalatigheidsovertreding van de voorwaarden van een doorzoeking maakt het verkregen bewijsmateriaal onbruikbaar.

Veelgestelde vragen